Jaka to miejscowość i nad jaką rzeką?

[Jolka]

Mieszkał tu i zmarł poeta okresu renesansu Szymon Szymonowic (1558-1629), który był współtwórcą Akademii Zamojskiej. Otrzymał wieś od kanclerza Jana Zamoyskiego w dożywotnie użytkowanie.  

[Grzegorz Saczek]

Czernięcin

[Jolka]

No tak, zabrakło mi chwilowo zdjęć, więc tekstową zagadkę dałam, ale szybko się z nią Grzegorz uporał  

A nad jaką rzeką?

[Grzegorz Saczek]

Por

[Edward]

Por nazywano kiedyś Pórem. Obecnie rzeka wypływa spod wzgórza, na którym jest cmentarz (pochowany jest tam Marcin "Lelewel" Borelowski). Jaka to miejscowość przy Centralnych szlakach: pieszym i rowerowym

[Marek Nasiadka]

Ta miejscowość to Batorz na Roztoczu Zachodnim. Cmentarz ma bardzo orginalne położenie. Powstał bowiem na wzgórzu zamkowym. Przebiegające przez środek cmentarza obniżenie to dawna zamkowa fosa. Wg miejscowych podań "Lelewela"-Borelowskiego wydał Kozakom miejscowy karczmarz, który połakomił się na powstańczą kasę. Oddział został rozbity w bitwie pod Sowią Górą k. Batorza. W miejscu, gdzie poległ Borelowski usypano w 1933 r. kopiec. Obok stoi krzyż i upamiętniający walczących w oddziale Węgrów, kevelez.

[Marek Nasiadka]

Mam jeszcze pytanie związane z porem.
Gdzie jeszcze przed kilkudziesięciu laty znajdowały się źródła Poru? Dlaczego uległy przemieszczeniu?

[Grzegorz Saczek]

Spotykana nazwa rzeki to też Pur

[Marek Nasiadka]

Czyżby nikt nie wiedział jak to było ze źródłami Poru?

[Edward]

Dawne żródła Poru były w Zdziłowicach .

[Marek Nasiadka]

Gratulujemy odpowiedzi na pierwszą część pytania. Ale dlaczego źródła uległy przemieszczeniu?

[Marek Nasiadka]

Widzę, że sam muszę sobie odpowiedzieć. Źródła Poru przemiesciły się o kilka kilometrów w dół doliny na skutek zmian w poziomie wód podziemnych. Ściślej rzecz biorąc zaróno na Roztoczu, jak i na całej Wyżynie Lubelskiej obserwuje się systematyczne obniżanie poziomu wód gruntowych i ucieczkę tychże w głąb wapiennego, silnie spękanego podłoża. Podobne zjawisko obserwujemy na większości rzek wypływających ze źródeł szczelinowych na Wyż. Lubelskiej. Źródła wyraźnie przesuwają się w dół doliny.

[Edward]

A może to dlatego, że Roztocze ciągle "rośnie".

[Marek Nasiadka]

To "rośnięcie" to są ruchy tektoniczne całych bloków. Nie są więc jednakowe. Poza tym wielkość tych ruchów, nazywanych neotektonicznymi, są to wielkości ułamka milimetra na 1000 lat. W skali czasu odpowiadającemu życiu człowieka zmiany wywołane przez neotektonikę są niezauważalne. Uciekanie wody w głąb jest zjawiskiem wywołanym przez działalność człowieka. Jest to jeden z przejawów zmian w środowisku naturalnym.

[Jolka]

Zobaczcie jaką fajną znalazłam ilustrację z 1860r. (autor - M.Schmidt),  przedstawiającą miejsce zamieszkania poety.